Pasouche algo? Dicímosche que facer, en orde, e os prazos que corren
Elixe que ocorreu e a hora en que o souboches. Damosche os pasos, os prazos legais que che aplican coa súa fonte oficial e unha folla de incidente para descargar. Todo se calcula no teu navegador: non nos chega nada.
Pagaches ou deches as túas claves sendo un particular? Mellor o botón de emerxencia. Hai datos persoais? Despois servirache o aviso de brecha.
Os teus prazos
Que facer, en orde
Marca cada paso cando o fagas: a folla anota a hora. Contén sen borrar nada: o que borres non se poderá investigar.
Ransomware: ficheiros cifrados e unha nota de rescate
- Anota cando o viches. Desde ese momento corren os prazos. Se non sabes a hora exacta, pon a mellor estimación.
- Desconéctaos da rede (cable e wifi) e desenchufa os discos de copia. Non os formatees nin os reinstales aínda: aí están as probas.
- Fai fotos da nota de rescate e da pantalla, e garda un ficheiro cifrado de exemplo. Apunta que equipos están afectados e a que hora.
- Desde un equipo limpo que non estea na túa rede, cambia os contrasinais de administrador, do correo e da banca, e pecha as sesións abertas.
- Comproba que tes unha copia anterior ao ataque e que non está cifrada. Non restaures ata que o equipo estea limpo.
- Non garante que che devolvan os ficheiros e financia o seguinte ataque.
- Chama ao 017 de INCIBE e denuncia. Se hai datos persoais, mira o reloxo da AEPD.
RXPD neste caso: Se hai datos persoais nos equipos cifrados, a fenda é de dispoñibilidade e pode selo tamén de confidencialidade.
Conta de correo tomada
- Anota cando o viches e, se o sabes, cando comezou.
- Desde un equipo ou un móbil que non uses con esa conta, cambia o contrasinal, activa a verificación en dous pasos e pecha todas as sesións abertas.
- Mira se hai regras que reenvíen ou borren mensaxes, reenvíos a outros enderezos e aplicacións conectadas que non recoñezas. Fai unha captura de cada unha antes de quitala.
- Se usabas o mesmo contrasinal noutros sitios, cámbiao alí tamén, empezando pola banca.
- Dilles que non fagan caso a mensaxes desa conta, sobre todo a facturas ou cambios de conta bancaria.
- Se por esa conta se pediu ou se fixo algún pagamento, chama ao teu banco agora.
- Garda as mensaxes enviadas desde a túa conta e as capturas. Chama ao 017 se dubidas e denuncia.
RXPD neste caso: Se nesa conta hai datos persoais de clientes, persoal ou provedores, alguén puido velos.
Paguei a un IBAN falso
- Anota cando fixeches a transferencia: canto antes avises, máis posibilidades hai de reter o diñeiro.
- Pídelle que tente reter o diñeiro e que solicite a devolución ao banco de destino. Non agardes a escribirlle.
- IBAN de destino, importe, data e hora, o xustificante e o correo ou a mensaxe que pedía o cambio.
- Non respondas nin pagues nada máis, nin «gastos» nin «reclamacións».
- Chámao a un teléfono que xa tiveses, non ao do correo, e cóntalle o que pasou.
- Se o correo do cambio parecía de verdade o teu provedor, pode haber unha conta de correo tomada, a túa ou a súa. Se a túa, segue tamén o caso «Cuenta de correo tomada».
- Garda as probas e denuncia: o teu banco pedirache para reclamar.
RXPD neste caso: Só se ademais alguén viu datos persoais (por exemplo, porque había unha conta de correo tomada).
Datos filtrados
- Anota cando te decataches. Desde ese momento corren os prazos, non desde que ocorreu.
- Quita a ligazón pública, pecha o acceso compartido ou desconecta o equipo desde o que saíron. Pide que borren un correo enviado por erro.
- Non borres rexistros nin mensaxes. Garda capturas de onde están publicados os datos e de quen os ten.
- Cambia os contrasinais das contas que deron acceso e pecha as súas sesións.
- Que datos son (nome, correo, DNI, IBAN, saúde...), de cantas persoas e se estaban cifrados.
- Prepara o borrador da AEPD, o aviso ás persoas e o teu rexistro de brechas no aviso de brecha.
- En linguaxe clara e directamente, co que poden facer para protexerse.
- Se alguén os roubou ou che pide diñeiro por non publicalos, denuncia e chama ao 017.
RXPD neste caso: É o caso típico: se hai datos persoais e é probable un risco para as persoas, hai que notificar.
Web caída ou modificada
- Anota cando o viches e quen o viu primeiro.
- Captura o que se ve, o enderezo e a hora. Se a modificaron, non o arranxes aínda.
- Se mostra algo malicioso ou pide datos, ponla en mantemento ou desconéctaa.
- Copia os arquivos e os rexistros do servidor tal como están: servirán para saber como entraron.
- Cambia o do aloxamento, o do xestor de contidos e o da base de datos, e pecha as sesións.
- Pídelle os rexistros de acceso eses días e que te axude a ver como entraron.
- Só dunha copia anterior ao incidente e despois de cambiar as claves; actualiza o xestor e os complementos.
- Revisa que gardaba a web. Se hai datos persoais afectados, mira o reloxo da AEPD.
- Se foi un ataque, garda as capturas e os rexistros e denuncia; chama ao 017 se dubidas.
RXPD neste caso: Se a web garda datos de clientes (formularios, pedidos, contas) e alguén puido acceder a eles.
Portátil ou móbil perdido ou roubado
- Anota cando te decataches e cando o viches por última vez.
- Desde outro dispositivo, usa o bloqueo e a localización do propio sistema. Borra o seu contido só se non hai esperanza de recuperalo ou levaba datos sen cifrar.
- Cambia os contrasinais das contas que tiña abertas e pecha as súas sesións, comezando polo correo e a banca.
- Chama á túa operadora para bloquear a liña e pedir outra tarxeta.
- Que datos había, de quen e se o disco estaba cifrado. Apúntao: precisarao se hai que notificar.
- Se o equipo tiña a app do banco ou tarxetas gardadas, chama ao teu banco para bloquealas.
- Serve de proba para o seguro e para o teu rexistro de incidentes.
RXPD neste caso: Se o equipo tiña datos persoais sen cifrar. Se o disco estaba cifrado, o risco baixa moito: anótao.
A túa folla de incidente
A folla queda no teu navegador. Descárgaa antes de pechar a páxina.
Os reloxos, coa súa fonte oficial
Todos contan desde que tes constancia do incidente. En cada un, a ligazón á fonte que o fixa.
- AEPD: notificar a brecha (72 horas). Se é probable que a fenda supoña un risco para as persoas. Corre desde que tes constancia, non desde que ocorreu. Se non o sabes todo, notifica o que saibas e completa a notificación antes de 30 días. Se o risco é alto, avisa tamén as persoas afectadas. Se concluíches que non hai que notificar, anótao co porqué. Fonte: AEPD: brechas de datos persoais, RGPD en EUR-Lex (considerando 85), AEPD: guía de brechas (2021).
- NIS2: alerta temperá (24 horas). Para un incidente significativo, ao teu CSIRT de referencia ou á autoridade do teu sector. Fonte: INCIBE-CERT: preguntas frecuentes da NIS2, Directiva NIS2 en EUR-Lex (art. 23.4).
- NIS2: notificación do incidente (72 horas). Cunha primeira valoración da gravidade e do impacto. Fonte: INCIBE-CERT: preguntas frecuentes da NIS2, Directiva NIS2 en EUR-Lex (art. 23.4).
- NIS2: informe final (un mes). Como máis tardar un mes despois de presentar a notificación. Aquí cóntase desde o límite das 72 horas: se notificas antes, o prazo adiántase. Fonte: INCIBE-CERT: preguntas frecuentes da NIS2, Directiva NIS2 en EUR-Lex (art. 23.4).
- DORA: notificación inicial (4 horas desde que o clasificas; 24 desde que o soubeches). Para un incidente grave relacionado coas TIC, á túa autoridade (Banco de España, CNMV ou DGSFP). Vale o límite que chegue antes: 4 horas desde que o clasificas como grave, ou 24 desde que o souberas. Indica a hora da clasificación para ver o primeiro. Fonte: Regulamento Delegado (UE) 2025/301 (art. 5), no BOE, INCIBE: DORA xa é obrigatorio.
- DORA: informe intermedio (72 horas). Ás 72 horas da notificación inicial, aínda que non haxa cambios. Aquí cóntase desde o límite da inicial: se notificas antes, adiántase. Fonte: Regulamento Delegado (UE) 2025/301 (art. 5), no BOE.
- DORA: informe final (un mes). Como máis tardar un mes despois do último informe intermedio. Aquí cóntase desde o límite do intermedio. As regras para fins de semana e festivos están no artigo 5 do regulamento: non contes con elas. Fonte: Regulamento Delegado (UE) 2025/301 (art. 5), no BOE.
A denuncia e o aviso ao teu banco non teñen un prazo legal que conte aquí, pero canto antes, mellor: o teu banco pedirache a denuncia e cada hora conta para reter un pagamento.
Estado da NIS2 en España
- A 31 de outubro de 2026, a NIS2 aínda non é unha lei española en vigor: non atopamos no BOE ningunha lei que a transpuxese.
- O Consello de Ministros aprobou o anteproxecto de Lei de Coordinación e Gobernanza da Ciberseguridade o 14 de xaneiro de 2025, e o 17 de marzo de 2026 La Moncloa seguía dicindo que a directiva se transporá con esa lei.
- O 8 de xullo de 2026 a Comisión Europea remitiu España ao Tribunal de Xustiza da UE porque aínda non notificara a transposición completa.
- Mentres non haxa lei, a que autoridade ou CSIRT che toca notificar e con que detalle non está fixado en España: INCIBE-CERT di que se saberá coa transposición. Os prazos de 24 horas, 72 horas e un mes son os da directiva: úsaos como referencia se o teu cliente ou o teu sector xa cho piden.
- Se xa eras operador de servizos esenciais ou provedor de servizos dixitais coa norma anterior (Real Decreto-ley 12/2018 e Real Decreto 43/2021), segue cumprindo o que xa tiñas.
- Compróbao no BOE antes de fiarte desta páxina: pode ter cambiado.
Para o teu expediente de seguridade, o expediente NIS2. Se fabricas produtos con software, mira o aviso do CRA.
A quen chamar
- INCIBE: liña de axuda 017. Gratuíta e confidencial, de 8:00 a 23:00, todos os días do ano. Tamén por WhatsApp (900 116 117) e Telegram (@INCIBE017). Para cidadáns, empresas e menores. incibe.es/linea-de-ayuda-en-ciberseguridad
- INCIBE-CERT. Notifica o incidente co seu formulario; a resposta a incidentes atende as 24 horas, todos os días. Non substitúe a denuncia. incibe.es/incibe-cert/incidentes/notificaciones
- AEPD (Agencia Española de Protección de Datos). As brechas notifícanse no formulario da súa sede electrónica. Teléfono 900 293 183, de luns a venres de 9:00 a 17:30 (en agosto, de 9:00 a 15:00). sedeaepd.gob.es
- Guardia Civil. Denuncia electrónica, con sinatura electrónica e sen ratificación despois, para estafas e cargos fraudulentos por medios informáticos, danos e furtos, entre outros. Oficina de atención á cidadanía: 900 101 062. web.guardiacivil.es
- Policía Nacional. Na Policía Nacional comézase por internet e asínase en comisaría en 72 horas. policia.es
- Se es unha entidade financeira (DORA). Notificas á túa autoridade: o Banco de España (entidades de crédito, de pagamento e de diñeiro electrónico), a CNMV (servizos de investimento, xestoras e mercados) ou a DGSFP (seguros e pensións). incibe.es: DORA xa é obrigatorio
Nun perigo inmediato para persoas, non uses esta páxina.
Preguntas frecuentes
Desde cando contan os prazos?
Desde que tes constancia do incidente, non desde que ocorreu. Se non sabes a hora exacta, pon a mellor estimación e dío na folla. Non agardes a sabelo todo: pódese notificar por fases, co que saibas e completando despois.
A NIS2 xa me obriga en España?
A lei española que a transpón non consta en vigor (mira arriba o estado e as fontes). Por iso os prazos da NIS2 saen como referencia da directiva, e só se marcas que a túa entidade é esencial ou importante.
Que é DORA e tócame?
É o regulamento europeo de resiliencia dixital do sector financeiro. Só che toca se es unha entidade financeira (banco, aseguradora, entidade de pago ou de investimento...). Se o es, os teus prazos son os da túa autoridade: aquí tes os do regulamento europeo, que podes cotexar con ela.
Avisar a INCIBE-CERT substitúe a denunciar?
Non. Notificar o incidente a INCIBE-CERT e denunciar á Policía ou á Guardia Civil son cousas distintas. Se che roubaron diñeiro ou datos, denuncia: o teu banco ou o teu seguro pedirán a denuncia.
Teño que notificar á AEPD por cada incidente?
Non: só se hai datos persoais e é probable que haxa un risco para as persoas. Se decides que non, anótao co porqué. O aviso de brecha prepárache o borrador da notificación, o aviso ás persoas e o rexistro: /aviso-de-brecha
Pago o rescate?
Non o recomendamos: non garante que che devolvan os ficheiros e financia o seguinte ataque. Antes de decidir nada, chama ao 017 e denuncia.
Podo apagar o equipo afectado?
Primeiro desconéctao da rede, e non o formatees nin o reinstales: aí están as probas. Se dubidas, chama ao 017 ou a quen leve a túa informática antes de apagalo.
Gardádesmo?
Non. Todo se calcula no teu navegador e non nos chega nada: nin a hora, nin o que marcas, nin a folla. Descárgaa antes de pechar a páxina: nós non poderemos recuperala.
Isto substitúe o meu avogado, o meu delegado de protección de datos ou o meu informático?
Non. Ordénache os primeiros pasos e lémbrache os prazos; que notificar e a quen decídelo ti. Se tes delegado de protección de datos ou un asesor, conta con eles desde o primeiro minuto.
Fontes oficiais
- AEPD: brechas de datos persoais
- AEPD: guía para a xestión e notificación de brechas (2021)
- AEPD: onde atoparnos
- RGPD en EUR-Lex
- INCIBE-CERT: preguntas frecuentes da NIS2
- Directiva NIS2 (UE) 2022/2555 en EUR-Lex
- Comisión Europea: remisión de España ao Tribunal de Xustiza pola NIS2 (8-xul-2026)
- Comisión Europea: a NIS2 en España
- La Moncloa: Consejo de Ministros del 17-mar-2026
- Departamento de Seguridad Nacional: anteproxecto de Lei de Coordinación e Gobernanza da Ciberseguridade
- Regulamento Delegado (UE) 2025/301 (DORA), no BOE
- INCIBE: DORA xa é obrigatorio
- INCIBE-CERT: xestión de ciberincidentes no sector privado
- INCIBE-CERT: resposta a incidentes
- INCIBE: liña de axuda 017
- INCIBE: como denunciar
- Guardia Civil: denuncia electrónica
- Policía Nacional: denuncias
Consultadas o 31 de outubro de 2026. Os prazos e os teléfonos son os desas páxinas nesa data; compróbaos ao notificar.